กัมพูชาส่งสัญญาณเอาผิดทางการทูต หลังพบการก่อสร้าง “วัดภูม่านฟ้า” ในประเทศไทย ถูกออกแบบเลียนแบบ “นครวัด” มรดกโลกชื่อดังของกัมพูชา โดยระบุว่าเป็นการละเมิดคุณค่าสากล ละเมิดจิตวิญญาณทางวัฒนธรรม และเตรียมเสนอเรื่องนี้ต่อองค์การยูเนสโกเพื่อดำเนินการตามอนุสัญญามรดกโลก
ฯพณฯ ดร. Phoeung Sakona รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมและศิลปกรรมกัมพูชา ได้กล่าวในการประชุมวิชาการครั้งที่ 40 ของคณะกรรมการ ICC-Angkor/Sambor Prei Kuk ซึ่งจัดขึ้นภายใต้การดูแลของยูเนสโก ว่า การที่วัดภูม่านฟ้า ในจังหวัดบุรีรัมย์ ประเทศไทย ก่อสร้างอาคารที่เลียนแบบโครงสร้างนครวัด ถือเป็นการละเมิดร้ายแรงต่ออัตลักษณ์วัฒนธรรมของกัมพูชา และขัดต่อพันธกรณีภายใต้อนุสัญญามรดกโลก พ.ศ. 2515 (1972)
> “การก่อสร้างวัดที่เลียนแบบนครวัดเช่นนี้ เป็นการบ่อนทำลายความคิดริเริ่มดั้งเดิม ละเมิดคุณค่าระดับสากลของมรดกโลก และไม่เคารพต่อจิตวิญญาณของวัฒนธรรมเขมร” รัฐมนตรีกัมพูชากล่าวอย่างเข้มข้น
เธอยังเสริมว่า การลอกเลียนสถานที่ทางศาสนาและวัฒนธรรมระดับโลก โดยไม่มีข้อตกลงหรือการประสานงานอย่างเหมาะสมจากประเทศต้นทาง ถือเป็น “การขาดจริยธรรมด้านมรดก” และเป็นแบบอย่างที่ไม่ควรเกิดขึ้นในประเทศที่เป็นรัฐภาคีร่วมกัน
ในเบื้องต้นยังไม่มีการแถลงจากฝ่ายไทยเกี่ยวกับการออกแบบวัดภูม่านฟ้า จังหวัดบุรีรัมย์ หรือการตอบโต้จากหน่วยงานด้านศิลปวัฒนธรรมและศาสนา แต่ประเด็นนี้อาจนำไปสู่ความตึงเครียดในระดับทวิภาคีเพิ่มเติม ท่ามกลางบรรยากาศการเมืองที่เปราะบางอยู่แล้วระหว่างไทย-กัมพูชา
นครวัด (Angkor Wat) เป็นสัญลักษณ์แห่งชาติของกัมพูชา และได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดยยูเนสโกในปี พ.ศ. 2535 โดยถือเป็นโบราณสถานที่มีคุณค่าในเชิงสถาปัตยกรรม ศาสนา และอัตลักษณ์ของชนชาติเขมรอย่างลึกซึ้ง การเลียนแบบจึงไม่เพียงเป็นการถอดแบบโครงสร้างทางกายภาพ แต่ยังถูกมองว่าเป็นการกระทำที่บั่นทอนจิตวิญญาณทางประวัติศาสตร์
ขณะเดียวกัน สำนักงานอัปสราแห่งชาติ (APSARA National Authority) ซึ่งดูแลเขตโบราณสถานนครวัด กำลังรวบรวมหลักฐานเพื่อเสนอเรื่องนี้ต่อองค์การยูเนสโก และอาจผลักดันให้มีการสอบสวนหรือออกคำแนะนำต่อรัฐบาลไทยในลำดับถัดไป
สถานการณ์ดังกล่าวอาจจุดกระแสการถกเถียงใหม่ในระดับภูมิภาค เกี่ยวกับขอบเขตของการใช้แรงบันดาลใจทางวัฒนธรรม กับการละเมิดมรดกของชาติอื่นในยุคโลกาภิวัตน์ที่เส้นแบ่งอัตลักษณ์ยิ่งเปราะบาง
cr: เพจบุรีรัมย์ไปไหนดี
