สมาคมอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทย (TCMA) เดินหน้าขับเคลื่อนอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทยสู่เป้าหมาย Net Zero 2050 ภายใต้แนวคิด “Reimagining Carbon: From Capture to Value Creation” มุ่งเปลี่ยน CO2 จากความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมให้เป็นโอกาสทางเศรษฐกิจ ผ่านเทคโนโลยีดักจับคาร์บอน การนำกลับมาใช้ประโยชน์ และการพัฒนาผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม พร้อมเชื่อมโยงความร่วมมือภาครัฐ เอกชน สถาบันวิจัย และพันธมิตรนานาชาติ
นายสุรชัย นิ่มละออ นายกสมาคมอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทย เปิดเผยในงาน TCCA Grand Forum 2026 ว่า อุตสาหกรรมปูนซีเมนต์เป็นอุตสาหกรรมพื้นฐานสำคัญของประเทศ แต่มีความท้าทายในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เนื่องจาก CO2 ส่วนหนึ่งเกิดจากปฏิกิริยาเคมีในกระบวนการผลิตปูนเม็ด ทำให้การปรับเปลี่ยนเชื้อเพลิงและใช้พลังงานสะอาดเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ จึงจำเป็นต้องนำเทคโนโลยี CCUS (Carbon Capture, Utilization and Storage) มาเป็นกลไกสำคัญในการลดคาร์บอนระยะยาว
ทั้งนี้ สมาชิก TCMA ได้ร่วมจัดทำ Thailand 2050 Net Zero Cement & Concrete Roadmap พร้อมขับเคลื่อนมาตรการเพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน ใช้พลังงานสะอาด เพิ่มสัดส่วนเชื้อเพลิงทดแทน ซึ่งปัจจุบันอยู่ที่ประมาณ 30–40% รวมถึงพัฒนาปูนซีเมนต์คาร์บอนต่ำ เช่น ปูนซีเมนต์ไฮดรอลิก และ LC3 (Limestone Calcined Clay Cement)
สำหรับการขับเคลื่อน CCUS ในประเทศไทย TCMA มุ่งผลักดันการนำ CO2 กลับมาใช้ประโยชน์ (CCU) เป็นจุดเริ่มต้น ผ่านการทดลองเทคโนโลยีและพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ ควบคู่กับการเตรียมความพร้อมด้านการกักเก็บคาร์บอน (CCS) โดยมีตัวอย่างสำคัญคือการทดลองใช้ Mobile Carbon Capture Unit (MCCU) หน่วยดักจับคาร์บอนเคลื่อนที่เป็นครั้งแรกในอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทย ณ พื้นที่สระบุรีแซนด์บ็อกซ์ เพื่อศึกษาประสิทธิภาพและรวบรวมข้อมูลสำหรับต่อยอดสู่การใช้งานระดับอุตสาหกรรม
นอกจากนี้ ยังเชื่อมโยงความร่วมมือศึกษาการนำ CO2 ไปผลิต Low-Carbon Methanol และพัฒนาวัสดุก่อสร้างผ่านกระบวนการ CO2 Curing เช่น ไฟเบอร์ซีเมนต์และคอนกรีตบล็อก เพื่อเพิ่มทางเลือกวัสดุก่อสร้างคาร์บอนต่ำและสร้างมูลค่าเพิ่มจากคาร์บอน
นายสุรชัยกล่าวเพิ่มเติมว่า การปลดล็อก CCUS ให้เกิดขึ้นจริงจำเป็นต้องผลักดัน 5 ปัจจัยสำคัญ ได้แก่ 1. นโยบายและกฎระเบียบที่ชัดเจน 2. กลไกการเงินและสิทธิประโยชน์เพื่อจูงใจการลงทุน 3. โครงสร้างพื้นฐานและความร่วมมือในการรวบรวมและขนส่ง CO2 4. การพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรม และ 5. การสร้างตลาดและความต้องการผลิตภัณฑ์จาก CO2
ขณะเดียวกัน การพัฒนา CCUS ยังเป็นโอกาสสร้างอุตสาหกรรมใหม่ เปิดทางให้ผู้ประกอบการไทยและ SMEs เข้าสู่ห่วงโซ่อุปทาน ทั้งด้านวิศวกรรม อุปกรณ์ ระบบดิจิทัล และงานวิจัย โดยข้อมูลจาก Thailand CCUS Industrialization Master Plan ประเมินว่า หากไทยสามารถบริหารจัดการ CO2 ได้ประมาณ 60 ล้านตันต่อปีภายในปี 2050 จะสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจสะสมประมาณ 1.06 ล้านล้านบาท และสนับสนุนการจ้างงานประมาณ 585,194 ตำแหน่ง ในช่วงปี 2025–2050
“ก้าวต่อไปคือการผลักดันจากการศึกษาไปสู่การลงมือทำ จากโครงการนำร่องสู่การลงทุน และจากความร่วมมือสู่การสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจใหม่ โดย TCMA พร้อมทำหน้าที่เป็น Climate Solutions Partner เชื่อมโยงยุทธศาสตร์ เทคโนโลยี งานวิจัย และพันธมิตร เพื่อเปลี่ยนศักยภาพการจัดการคาร์บอนให้เป็นคุณค่าทางเศรษฐกิจและผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม พร้อมขับเคลื่อนอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทยสู่ Net Zero 2050 อย่างยั่งยืน” นายสุรชัยกล่าว
