ในช่วงเวลาที่ “เศรษฐกิจสร้างสรรค์” กำลังกลายเป็นกลไกสำคัญของการเติบโตทางเศรษฐกิจโลก ประเทศไทยซึ่งมีทุนทางวัฒนธรรม ศิลปะ และความคิดสร้างสรรค์ที่เข้มแข็ง กำลังเผชิญโจทย์สำคัญในการยกระดับศักยภาพเหล่านี้ให้สามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืนในระดับสากล
ล่าสุด มหาวิทยาลัยศิลปากร โดยคณะดุริยางคศาสตร์ เปิดตัว “หลักสูตรศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ดนตรี นวัตกรรม และซอฟต์พาวเวอร์ (Creative Economy, Music, Innovation and Soft Power: CEMIS)” ซึ่งนับเป็นหลักสูตรระดับปริญญาเอกแห่งแรกของประเทศไทยที่บูรณาการองค์ความรู้ด้านเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ดนตรี นวัตกรรม และซอฟต์พาวเวอร์เข้าไว้ด้วยกันอย่างเป็นระบบ
หลักสูตรดังกล่าวมีเป้าหมายในการสร้าง “ผู้นำทางความคิด” และ “นักปฏิบัติ” ที่สามารถเชื่อมโยงโลกของธุรกิจ วัฒนธรรม และนวัตกรรม เพื่อขับเคลื่อนอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ของไทยสู่เวทีโลก โดยใช้แนวทางการเรียนรู้ที่ผสมผสานทั้งองค์ความรู้เชิงวิชาการและประสบการณ์จริงจากภาคอุตสาหกรรมและนโยบายสาธารณะ
ดร. ณัฐพล ประดิษฐผลเลิศ ผู้อำนวยการหลักสูตร CEMIS เปิดเผยว่า ปัจจุบันผู้เรียนระดับปริญญาเอกไม่ได้จำกัดอยู่เพียงนักวิชาการ แต่ยังรวมถึงผู้บริหาร ผู้ประกอบการ และมืออาชีพจากหลากหลายอุตสาหกรรม ซึ่งสามารถนำประสบการณ์จริงมาสังเคราะห์ต่อยอดเป็นองค์ความรู้ใหม่ในเชิงลึก และสร้างผลลัพธ์ที่นำไปใช้ได้จริงทั้งในเชิงนโยบาย ธุรกิจ และสังคม
“เมื่อประสบการณ์จากโลกธุรกิจถูกผสานเข้ากับกรอบแนวคิดทางวิชาการ จะทำให้เกิดองค์ความรู้ใหม่ที่สามารถนำไปใช้สร้างโอกาสทางธุรกิจ และขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของประเทศได้อย่างแท้จริง” ดร. ณัฐพล กล่าว
สำหรับโครงสร้างหลักสูตร ใช้ระยะเวลาเรียน 3 ปี โดยในปีแรกเป็นการเรียนแบบ Coursework จำนวน 5 รายวิชา ก่อนต่อยอดสู่การทำวิจัยระดับดุษฎีบัณฑิต รวมตลอดหลักสูตรไม่น้อยกว่า 51 หน่วยกิต เน้นการสร้างงานวิจัยที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง ทั้งในเชิงพาณิชย์ วิชาชีพ และนโยบายสาธารณะ
อีกหนึ่งจุดเด่นของหลักสูตร คือการออกแบบการเรียนรู้แบบ “บูรณาการข้ามศาสตร์” เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากคณาจารย์และผู้เชี่ยวชาญทั้งจากภาคธุรกิจ เทคโนโลยี วัฒนธรรม และนโยบาย รวมถึงการศึกษาดูงานในอุตสาหกรรมจริง เพื่อให้เข้าใจพลวัตของเศรษฐกิจยุคใหม่อย่างรอบด้าน
นอกจากนี้ หลักสูตรยังมุ่งสร้าง “Learning Community” ที่รวมผู้เรียนจากหลากหลายอาชีพ ทั้งผู้บริหารระดับสูง ผู้กำหนดนโยบาย นักธุรกิจ ศิลปิน และผู้ประกอบการ เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และต่อยอดเป็นเครือข่ายความร่วมมือทั้งในเชิงวิชาการและธุรกิจในระยะยาว
ทั้งนี้ ดร. ณัฐพล ยังชี้ว่า แม้ประเทศไทยจะมีศักยภาพด้านเศรษฐกิจสร้างสรรค์สูง แต่ยังเผชิญข้อจำกัดด้านการเติบโตที่ไม่ต่อเนื่อง การขาดระบบนิเวศที่แข็งแรง และการพัฒนาอุตสาหกรรมที่ยังไม่สามารถสร้างความยั่งยืนได้ในระยะยาว ทำให้ภาคการศึกษามีบทบาทสำคัญในการสร้างบุคลากรและองค์ความรู้ใหม่ เพื่อเติมเต็มช่องว่างดังกล่าว
“เศรษฐกิจสร้างสรรค์จะเติบโตได้อย่างยั่งยืน ต้องมีทั้งบุคลากรที่มีทักษะ อุตสาหกรรมที่เชื่อมโยงกัน และระบบนิเวศที่เอื้อต่อการเติบโต ซึ่งภาคการศึกษาคือหนึ่งในกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเรื่องนี้” ดร. ณัฐพล กล่าว
ปัจจุบัน หลักสูตร CEMIS เปิดรับสมัครนักศึกษา รุ่นที่ 2 จำนวนจำกัด เพื่อเน้นการเรียนรู้เชิงลึกและการแลกเปลี่ยนประสบการณ์อย่างใกล้ชิด โดยเปิดรับสมัครตั้งแต่วันนี้ – 8 พฤษภาคม 2569
