ภาพรวมอุตสาหกรรมร้านอาหารและเครื่องดื่มไทยในช่วงปี 2569-2571 กำลังเข้าสู่ช่วง “ฟื้นตัวแบบระมัดระวัง” โดยวิจัยกรุงศรีประเมินว่ารายได้รวมจะเติบโตเฉลี่ยเพียง 2.9-3.9% ต่อปี สะท้อนการขยายตัวในระดับจำกัดเมื่อเทียบกับช่วงหลังโควิดที่เคยเร่งตัวแรง ปัจจัยสำคัญมาจากเศรษฐกิจโลกที่ยังเปราะบาง ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ โดยเฉพาะในตะวันออกกลางที่ดันราคาพลังงานสูงขึ้น กระทบทั้งต้นทุนผู้ประกอบการและกำลังซื้อผู้บริโภค
ในปี 2569 ธุรกิจยังต้องเผชิญแรงกดดันรอบด้าน ทั้งต้นทุนวัตถุดิบ ค่าแรง และค่าไฟฟ้าที่อยู่ในระดับสูง ประกอบกับตลาดนักท่องเที่ยวต่างชาติที่ฟื้นตัวช้ากว่าคาด จากข้อจำกัดด้านค่าใช้จ่ายในการเดินทางและความกังวลด้านความปลอดภัย ส่งผลให้ร้านอาหาร โดยเฉพาะที่พึ่งพาลูกค้าต่างชาติ ยังฟื้นตัวได้ไม่เต็มที่
อย่างไรก็ตาม แนวโน้มจะเริ่มดีขึ้นในช่วงปี 2570-2571 เมื่อภาคการท่องเที่ยวทยอยฟื้นตัว และกิจกรรมทางเศรษฐกิจกลับมาคึกคักมากขึ้น ขณะที่ “โซเชียลมีเดีย” กลายเป็นตัวแปรสำคัญในการขับเคลื่อนยอดขาย ร้านอาหารสามารถใช้การเล่าเรื่อง (storytelling) และอินฟลูเอนเซอร์เข้าถึงผู้บริโภคได้ตรงกลุ่มมากขึ้น ส่งผลให้ความต้องการบริโภคนอกบ้านมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตาม
ในฝั่งอุปทาน จำนวนผู้ประกอบการยังคงเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง จากแรงหนุนของแพลตฟอร์มส่งอาหาร (Food Delivery) และการขยายตัวของศูนย์การค้าและค้าปลีกสมัยใหม่ ที่เปิดโอกาสให้ร้านอาหารเข้าถึงลูกค้าได้กว้างขึ้น แต่ในอีกด้านหนึ่งก็ยิ่งทำให้การแข่งขัน “รุนแรงขึ้น” โดยเฉพาะการแข่งขันด้านราคา
กลยุทธ์ลดราคาไม่ได้จำกัดอยู่แค่ร้านระดับกลางอีกต่อไป แต่ร้านอาหารระดับบนและโรงแรมเริ่มลงมาแข่งขันในตลาดแมสมากขึ้น ส่งผลให้ผู้ประกอบการรายเล็กและกลางเผชิญแรงกดดันหนัก ทั้งจากต้นทุนที่สูงและอำนาจต่อรองที่ต่ำกว่า ขณะที่ผู้บริโภคยังคงระมัดระวังการใช้จ่ายและให้ความสำคัญกับ “ความคุ้มค่า” มากขึ้น
สำหรับผู้ประกอบการรายใหญ่หรือธุรกิจเชน ยังมีความได้เปรียบชัดเจน ทั้งการขยายสาขาเชิงรุก การสร้างแบรนด์ใหม่ การเข้าถึงลูกค้าหลากหลายกลุ่ม รวมถึงอำนาจต่อรองกับซัพพลายเออร์ที่ช่วยลดต้นทุนต่อหน่วย ในขณะที่ผู้ประกอบการรายเล็กยังต้องเผชิญความเสี่ยงด้านกำไรจากต้นทุนที่ควบคุมได้ยาก
อีกหนึ่งเมกะเทรนด์ที่กำลังเปลี่ยนโฉมอุตสาหกรรม คือ “ความยั่งยืน” ผู้ประกอบการเริ่มปรับตัวสู่แนวทาง ESG มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการใช้พลังงานสะอาด ลดขยะอาหาร ใช้บรรจุภัณฑ์รีไซเคิล ไปจนถึงการจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ แม้แนวทางนี้จะช่วยสร้างภาพลักษณ์ที่ดีและตอบโจทย์ผู้บริโภคยุคใหม่ แต่ก็เพิ่มต้นทุนในระยะสั้น และกลายเป็นอีกโจทย์สำคัญในการบริหารธุรกิจ
โดยสรุป ธุรกิจร้านอาหารไทยในช่วง 3 ปีข้างหน้า จะยัง “เติบโตได้ แต่ไม่ง่าย” ผู้ประกอบการจำเป็นต้องเร่งปรับตัวทั้งด้านต้นทุน การตลาด และเทคโนโลยี เพื่อรับมือกับการแข่งขันที่เข้มข้นขึ้น และพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว
