ธนาคาร ซีไอเอ็มบี ไทย ชี้ทิศทางการเงินเพื่อความยั่งยืนกำลังก้าวเข้าสู่ “ยุคแห่งการจัดสรรเงินทุน” โดยมี 3 เมกะเทรนด์สำคัญเป็นแรงขับเคลื่อน ได้แก่ การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ การขยายตัวของโครงสร้างพื้นฐาน AI และ Data Center และการรับมือต่อความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งกำลังเปลี่ยนเกณฑ์ประเมินความน่าเชื่อถือของธุรกิจในการเข้าถึงแหล่งเงินทุน หรือ “Bankability” ของประเทศไทย
จากเดิมที่การพิจารณามุ่งเน้นว่าโครงการหรือสินทรัพย์เข้าข่าย “สีเขียว” หรือ “ยั่งยืน” หรือไม่ กำลังเปลี่ยนสู่การพิจารณาที่ครอบคลุมมากขึ้น ทั้ง ความพร้อมของโครงการ ศักยภาพทางเศรษฐกิจ ความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐาน ความสามารถในการสร้างมูลค่า และศักยภาพในการชำระหนี้ระยะยาว
แนวโน้มดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อของเศรษฐกิจไทย โดย ก.ล.ต. เตรียมปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่างหลักเกณฑ์การออกตราสารหนี้เพื่อการเปลี่ยนผ่าน (Transition Bond) และตราสารหนี้เพื่อกิจกรรมสีเหลืองตามมาตรฐาน Thailand Taxonomy หรือ Thailand Amber Bonds ในวันที่ 21 สิงหาคม 2569 ขณะที่ BOI รายงานยอดคำขอรับการส่งเสริมการลงทุนในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 อยู่ที่ 1.47 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 37% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยเป็นการลงทุนในอุตสาหกรรมดิจิทัลราว 1.12 ล้านล้านบาท
ขณะเดียวกัน ธนาคารโลกประเมินว่าไทยยังต้องการเงินลงทุนด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเพิ่มเติมถึง 2.19 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐในช่วง 25 ปีข้างหน้า สะท้อนถึงความจำเป็นในการระดมเงินทุนเพื่อรองรับทั้งการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและการปรับตัวต่อความเสี่ยงจากสภาพภูมิอากาศ
เจสัน ลี หัวหน้าฝ่ายความยั่งยืน ธนาคาร ซีไอเอ็มบี ไทย จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า Sustainable Finance กำลังเปลี่ยนผ่านจากยุคที่เน้นการจัดประเภทหรือกำหนดฉลากของสินทรัพย์ ไปสู่ยุคของการจัดสรรเงินทุน โดยคำถามสำคัญไม่ได้มีเพียงว่า “โครงการเป็นสีเขียวหรือยั่งยืนหรือไม่” แต่ต้องพิจารณาถึงความเป็นไปได้ของโครงการ เส้นทางการเปลี่ยนผ่านที่ชัดเจน ความพร้อมด้านพลังงาน น้ำ และโครงสร้างพื้นฐาน รวมถึงความสามารถในการดำเนินงานและสร้างรายได้ภายใต้ความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศ
Transition Finance คอขวดใหม่อยู่ที่ “ความพร้อมขององค์กร”
สำหรับเมกะเทรนด์แรก การผลักดัน Transition Bond และ Thailand Amber Bond ถือเป็นพัฒนาการสำคัญของตลาดการเงินไทย แต่คอขวดของการระดมทุนมีแนวโน้มย้ายมาอยู่ที่ ความพร้อมขององค์กรก่อนออกตราสาร
เพราะ Transition Bond เป็นเพียงเครื่องมือทางการเงิน ไม่ใช่แผนการเปลี่ยนผ่านขององค์กร ภาคธุรกิจจึงต้องมีแผนที่ชัดเจนว่า จะปรับเปลี่ยนสินทรัพย์ใด ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้เท่าใด ต้องใช้เงินลงทุนเท่าไร โครงการใดควรดำเนินการก่อน รวมถึงต้องมีผู้รับผิดชอบและหลักฐานเชิงประจักษ์ที่เพียงพอต่อความคาดหวังของสถาบันการเงินและนักลงทุน
ซีไอเอ็มบี ไทย จึงพัฒนา Sustainability360 Advisory Program เพื่อช่วยองค์กรเตรียมความพร้อมตั้งแต่ต้นน้ำ ครอบคลุมตั้งแต่การจัดทำกรอบการระดมทุนเพื่อความยั่งยืน (GSS Framework) การกำหนดตัวชี้วัดและเป้าหมาย (KPI/SPT) การประเมินกิจกรรมตาม Thailand Taxonomy การประสานงานกับผู้ให้ความเห็นของผู้ชำนาญการอิสระ (Second Party Opinion: SPO) ไปจนถึงการรายงานผลหลังได้รับเงินทุน
AI และ Data Center เปลี่ยนโจทย์จาก “ปริมาณ” สู่ “คุณภาพ”
เมกะเทรนด์ที่สองคือการเติบโตของโครงสร้างพื้นฐาน AI และ Data Center โดยยอดขอรับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI ในกลุ่มดิจิทัลช่วงครึ่งแรกของปี 2569 สูงถึง 1.12 ล้านล้านบาท
อย่างไรก็ตาม ทิศทางการลงทุนกำลังเปลี่ยนจากการมองเพียง “ปริมาณเงินลงทุน” ไปสู่ คุณภาพและความคุ้มค่าของโครงการ โดยเฉพาะประสิทธิภาพการใช้พลังงานและน้ำ ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม การสร้างประโยชน์ให้กับประเทศ และการเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานสะอาด
ซีไอเอ็มบี ไทย มองว่า แม้ AI จะทำงานผ่านระบบคลาวด์ แต่โครงสร้างพื้นฐานเบื้องหลังต้องใช้ทรัพยากรจำนวนมาก โดยเฉพาะไฟฟ้าและน้ำ ดังนั้น ความพร้อมของระบบจัดการพลังงาน โครงข่ายไฟฟ้า แหล่งน้ำ ความสามารถในการรับมือความเสี่ยงทางกายภาพจากสภาพภูมิอากาศ ตลอดจนคุณค่าทางเศรษฐกิจที่จะเกิดขึ้นในประเทศ จะกลายเป็นปัจจัยสำคัญต่อการประเมิน Bankability ของ Data Center
Climate Adaptation จาก “ประเด็นสิ่งแวดล้อม” สู่ “ความเสี่ยงทางการเงิน”
เมกะเทรนด์ที่สามคือการปรับตัวรับมือภัยธรรมชาติ ซึ่งเป็นมิติที่ที่ผ่านมาอาจได้รับความสนใจน้อยกว่าการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก หรือ Mitigation
ข้อมูลจากธนาคารโลกระบุว่า จากความต้องการเงินลงทุนด้านภูมิอากาศของไทยที่ 2.19 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐนั้น เป็นเงินลงทุนด้าน Climate Adaptation ราว 1.05 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ สูงกว่างบด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกซึ่งอยู่ที่ประมาณ 9.6 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ
ซีไอเอ็มบี ไทย มองว่า น้ำท่วม ภัยแล้ง และคลื่นความร้อน แม้จะเริ่มต้นจากปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่เมื่อส่งผลกระทบต่อรายได้ ต้นทุนดำเนินงาน หรือมูลค่าหลักประกัน ก็จะกลายเป็น ความเสี่ยงทางการเงิน โดยตรง ทำให้การลงทุนเพื่อรับมือภัยธรรมชาติต้องถูกนำเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการจัดสรรเงินทุนของธุรกิจมากขึ้น
CIMB Thai เดินหน้าจากวิสัยทัศน์สู่การลงมือปฏิบัติ
ในปี 2568 ธนาคาร ซีไอเอ็มบี ไทย มีมูลค่าการเงินเพื่อความยั่งยืนที่ได้รับอนุมัติภายใต้กรอบ GSSIPS รวมประมาณ 22,980 ล้านบาท ครอบคลุมลูกค้าธุรกิจขนาดใหญ่ วาณิชธนกิจ สถาบันการเงิน และบุคคลธรรมดา ขณะที่ Sustainability360 Advisory Program สนับสนุนการระดมทุนเพื่อความยั่งยืนที่เชื่อมโยงกับการระดมทุนในตลาดรวมแล้วกว่า 7,000 ล้านบาท
นอกจากนี้ เจสัน ลี ยังได้พัฒนา Climate Transition Canvas เครื่องมือวางแผนการเปลี่ยนผ่านด้านสภาพภูมิอากาศแบบหน้าเดียว ซึ่งนำร่องใช้ในงาน The Cooler Earth Thailand 2026 เพื่อช่วยองค์กรเชื่อมโยงเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศและเส้นทางลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเข้ากับมาตรการลดคาร์บอน ความต้องการเงินลงทุน ทางเลือกด้านแหล่งเงินทุน ความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ และโครงสร้างการกำกับดูแล เพื่อเพิ่มความพร้อมในการตัดสินใจและการจัดหาเงินทุน
5 แนวโน้ม Bankability ที่ต้องจับตา ปี 2569–2571
ซีไอเอ็มบี ไทย ประเมิน 5 แนวโน้มสำคัญ ได้แก่
1. ความพร้อมของโครงการ จะกลายเป็นข้อจำกัดสำคัญต่อการเข้าถึง Transition Finance มากขึ้น
2. การแข่งขันด้านพลังงาน จะมีอิทธิพลต่อการเลือกที่ตั้งโครงสร้างพื้นฐาน AI ในอาเซียน
3. ทรัพยากรน้ำ โครงข่ายไฟฟ้า และความทนทานต่อสภาพอากาศ จะมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นในการประเมิน Bankability ของ Data Center
4. งบลงทุนด้าน Climate Adaptation มีแนวโน้มถูกบรรจุไว้ในแผนการเงินและการลงทุนของภาคธุรกิจมากขึ้น
5. บทบาทฝ่ายความยั่งยืนในภาคการเงิน จะขยายจากการตรวจสอบการจัดประเภทสินทรัพย์ สู่การให้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจด้านการจัดสรรเงินทุน
เจสัน ลี กล่าวสรุปว่า การขับเคลื่อนเศรษฐกิจยุคใหม่ของไทยจำเป็นต้องพิจารณาทั้ง การลดการปล่อยคาร์บอน การเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล และการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ควบคู่กัน และเชื่อมโยงทั้งสามมิติเข้ากับแผนการเงินและการลงทุนของภาคธุรกิจ
ดังนั้น คำถามสำคัญของภาคการเงินในยุคใหม่จึงไม่ได้อยู่เพียงว่า “โครงการนี้ยั่งยืนหรือไม่” แต่คือ “โครงการนี้ควรได้รับเงินทุนหรือไม่ ด้วยเงื่อนไขใด และจะสามารถสร้างมูลค่าให้กับเศรษฐกิจในระยะยาวได้อย่างไร”
