อุตสาหกรรม Ride-Hailing ของไทยกำลังก้าวเข้าสู่จุดเปลี่ยนสำคัญ เมื่อการแข่งขันไม่ได้วัดกันเพียงจำนวนผู้ใช้งาน โปรโมชั่น หรือราคาค่าโดยสารอีกต่อไป แต่กำลังขยับเข้าสู่การแข่งขันบน “มาตรฐาน” ที่เข้มข้นขึ้น ทั้งการปฏิบัติตามกฎหมาย ความปลอดภัยของผู้โดยสารและผู้ขับขี่ ตลอดจนความร่วมมือระหว่างภาครัฐและผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม เพื่อวางรากฐานระบบขนส่งผ่านแอปพลิเคชันให้เติบโตอย่างมีคุณภาพและยั่งยืน
สัญญาณของการเปลี่ยนผ่านเห็นได้ชัดจากความร่วมมือระหว่างกรมการขนส่งทางบก กระทรวงคมนาคม และสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) กับผู้ให้บริการแพลตฟอร์มหลายราย อาทิ Grab, Bolt, LINE MAN และ Lalamove ในการผลักดันให้ผู้ขับขี่ปฏิบัติตามกฎหมาย และยกระดับมาตรฐานการให้บริการรถรับจ้างผ่านแอปพลิเคชัน โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการนำผู้ขับขี่เข้าสู่ระบบอย่างถูกต้อง ควบคู่กับการสร้างความปลอดภัยและความเชื่อมั่นให้แก่ผู้ใช้บริการ
ทิศทางดังกล่าวสะท้อนว่า ตลาด Ride-Hailing ไทยกำลังเปลี่ยนจากช่วง “เร่งขยายฐานผู้ใช้” ไปสู่ช่วงของการสร้างระบบนิเวศที่มีมาตรฐานมากขึ้น หลังบริการเรียกรถผ่านแอปพลิเคชันกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน ทั้งการเดินทางในเมือง การเชื่อมต่อระบบขนส่งสาธารณะ การเดินทางเพื่อท่องเที่ยว ตลอดจนการสร้างรายได้ให้กับผู้ขับขี่จำนวนมาก
เมื่ออุตสาหกรรมเติบโตขึ้น โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่าแพลตฟอร์มใดมีรถมากกว่า หรือเรียกรถได้ราคาถูกกว่า แต่รวมถึง “ใครสามารถสร้างความเชื่อมั่นได้มากกว่า” ตั้งแต่กระบวนการตรวจสอบผู้ขับขี่และยานพาหนะ การปฏิบัติตามกฎหมาย การดูแลความปลอดภัยระหว่างการเดินทาง ระบบรับเรื่องร้องเรียน ไปจนถึงมาตรการช่วยเหลือเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
“ความปลอดภัย” กำลังกลายเป็นสนามแข่งขันใหม่
สำหรับผู้ใช้บริการ ปัจจัยเรื่องความปลอดภัยมีแนวโน้มเข้ามามีบทบาทต่อการตัดสินใจเลือกแพลตฟอร์มมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อผู้บริโภคคุ้นเคยกับ Ride-Hailing และมีตัวเลือกในตลาดหลากหลาย การแข่งขันจึงมีโอกาสขยับจากโปรโมชั่นระยะสั้นไปสู่การสร้างความไว้วางใจในระยะยาว
ในอีกด้านหนึ่ง การนำผู้ขับขี่เข้าสู่ระบบอย่างถูกต้องยังช่วยสร้างมาตรฐานเดียวกันให้กับอุตสาหกรรม ลดช่องว่างระหว่างผู้ให้บริการที่ปฏิบัติตามข้อกำหนดกับผู้ที่อยู่นอกระบบ และทำให้ภาครัฐสามารถกำกับดูแลเรื่องคุณสมบัติผู้ขับขี่ รถที่นำมาให้บริการ และมาตรฐานด้านความปลอดภัยได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐกับแพลตฟอร์มรายใหญ่จึงถือเป็นอีกก้าวสำคัญ เพราะการกำกับดูแล Ride-Hailing ในยุคดิจิทัลไม่สามารถอาศัยกฎระเบียบเพียงด้านเดียว แต่ต้องอาศัยข้อมูล เทคโนโลยี และความร่วมมือจากแพลตฟอร์มที่เป็นตัวกลางเชื่อมระหว่างผู้ขับขี่กับผู้โดยสาร
จากแข่ง “ราคา” สู่แข่ง “คุณภาพ”
ภาพของตลาดหลังจากนี้จึงน่าจับตาอย่างยิ่ง เพราะผู้เล่นอย่าง Grab, Bolt, LINE MAN และแพลตฟอร์มอื่น ๆ จะไม่ได้แข่งขันกันเฉพาะเรื่องราคาและโปรโมชั่นเท่านั้น แต่ต้องแสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการยกระดับคุณภาพบริการ ดูแลผู้ขับขี่ และสร้างมาตรฐานความปลอดภัยที่ผู้บริโภคสามารถสัมผัสได้จริง
ขณะเดียวกัน มาตรฐานที่ชัดเจนยังอาจส่งผลดีต่อผู้ขับขี่ในระยะยาว เพราะเมื่ออาชีพผู้ขับรถผ่านแพลตฟอร์มเข้าสู่ระบบอย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น ย่อมช่วยเพิ่มความชัดเจนทั้งด้านกฎระเบียบ สิทธิ หน้าที่ และเงื่อนไขการให้บริการ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจแพลตฟอร์มของไทย
ท้ายที่สุด จุดเปลี่ยนครั้งนี้อาจทำให้คำถามของตลาด Ride-Hailing ไทยเปลี่ยนไป จากเดิมที่ผู้บริโภคถามว่า “แอปไหนถูกกว่า” หรือ “แอปไหนเรียกรถง่ายกว่า” ไปสู่คำถามที่สำคัญกว่าในระยะยาวว่า “แพลตฟอร์มไหนปลอดภัย มีมาตรฐาน และไว้ใจได้มากกว่า”
และนั่นอาจเป็นสนามแข่งขันใหม่ที่จะกำหนดทิศทางของอุตสาหกรรม Ride-Hailing ไทยในยุคต่อไป
